Over Rabbi Chaim

Rabbi Chaim Nisan is geboren in Rotterdam en woont nu in Beet Sjemesj, Israël. Hij studeerde Hebreeuws aan de Universiteit van Amsterdam om daarna in verschillende jejivot te leren. In 2014 ontving hij zijn semicha van Rav Peretz en Rav Kassin, beiden van Midrash Sephardi, in de volgende onderwerpen:

Hij is bevoegd om huwelijken te voltrekken volgens halacha en om te fungeren als baäl koree volgens de Sefardisch-Marokkaanse rite. Hij leerde Practical Rabbinics (praktische rabbijnschap van een kehila) bij het Ner L'Elef instituut in Jeruzalem. Hij schrijft mezoezot en megilot Ester die koosjer zijn volgens Rambam en Sjoelchan Aroech, op gewiel of klaf.

Rabbi Chaim leert momenteel bij de koleel van Shaalei Torah en is actief in de lokale beet knesset (W'Zarach HaShemesh) als baäl koree en baäl tefila op Sjabbatot.

Waarom zijn mijn producten kosher l’mehadrin min hamehadrin?

Het is halacha l’Moshe miSinai dat de huid van een kasher dier op drie verschillende manieren bewerkt moet worden om gebruikt te worden voor sifrei Torah, mezoezot of tefielien. De eerste behandeling is met zout water, de tweede met meel en de derde met ‘afatzim: een oplossing van natuurlijk looizuur (o.a. te vinden in galnoten of eikeltjes).1 Dat laatste geeft het product zijn prachtige lichtbruine kleur.

Waarom is deze stap essentieel voor de kashrut van je mezoezah of tefielien? Halacha l’Moshe miSinai betekent dat deze halacha door Moshe rabeinu A’’H mondeling is ontvangen op de berg Sinai en dat er geen enkele vermelding van staat in de Torah Sh’bichtav (geschreven Torah). Daarom is er ook geen discussie over mogelijk in de Talmoed en geen enkele poseq (autoriteit op gebied van halacha) twijfelt over de absolute gezaghebbende status van Halacha l’Moshe miSinai. Voorbeelden van andere Halachah l’Moshe miSinai zijn de minimale grootte voor een soeka of de regel dat tefielien zwart en vierkant moeten zijn.2

In tegenstelling tot de meeste sofriem vandaag de dag, gebruik ik enkel qlaf (perkament voor tefielien) en gewil (perkament voor een Torah rol) dat strikt, zonder enige afwijking, volgens dit proces is bewerkt door de onbetwiste leidinggevende exepert op dit gebied rabbi Moshe Tsarum shlit”a. De meeste sofrim gebruiken tegenwoordig qlaf dat ‘bewerkt’ is door middel van kalksteen zonder ‘afatzim. De Talmoed in traktaat Megila 19a is duidelijk over de status van dit soort perkament: pasul (ongeschikt) en absoluut verboden om te gebruiken voor een mezoezah, tefielien of sefer Torah.

Waarom wordt dit soort perkament tegenwoordig dan toch gebruikt? De Tosafot (belangrijk commentaar op de Talmoed) stelt dezelfde vraag. Het antwoord dat de Tosafot geeft is duidelijk: ‘Onder ons (in Europa) bevindt zich niemand die weet hoe men perkament moet bewerken volgens Halacha l’Moshe miSinai.’3

Simpel gezegd: nood breekt Wet! We hebben geen talmoedische qlaf dus dan maar iets dat er op lijkt. Wie echter deze inferieure, met kalksteen bewerkte qlaf naast de real deal legt, ziet snel het verschil. De echte qlaf is veerkrachtig en de inkt trekt er in, terwijl de kalksteen qlaf stijf is en de inkt er op blijft liggen maar er gemmakelijk af gepulkt kan worden. Als gevolg hier van gebeurt het vaak dat letters op deze qlaf vaak al bij het oprollen kraken, met als gevolg onvolledige tefielien. Hier komt men echter pas achter wanneer men ze opnieuw laat checken, jaren later. Er bestonden veel soortgelijke situaties gedurende de ballingschap in Europa. Zo hadden sommige Oost Europese gemeenschappen ook geen araba’at haminim (vier soorten planten) voor het loofhutten feest. Dit neemt echter niet weg dat het verplicht is.

Nu het heilige volk weer terug keert naar haar land vinden we in Eretz Yisrael Joden uit allerlei landen. Ook Joden uit Jemen of Irak die deze mondelinge overlevering altijd vast hebben gehouden. Hiermee is ook deze originele manier van ‘ibud (leer bewerking) weer voor ons Europese Joden toegankelijk. Doe dus mee met de revolutie en keer terug naar authentieke overlevering van het volk Israel en leg de tefielien van Moshe rabeinu A’’H!

Bronnen:
1. רמב"ם, הלכות תפילין ומזוזה וספר תורה, פרק א, הלכה ו
2. רמב"ם, הלכות תפילין ומזוזה וספר תורה, פרק ג , הלכה א
3. שו''ת בעלי התוספות סימן טז

Galerij

Aseret benei

Megilah

Mezuzah

Mezuzoth

Shma Yisrael

Lessen

Rabbijn Chaim Nisan geeft les in modern Hebreeuws, halacha en hasjkafa. Als je interesse hebt om bij hem te studeren, kun je contact met hem opnemen: .